Vinícius Júnior’s strijd tegen racisme: Een wake-upcall voor het Spaanse voetbal

Het Spaanse voetbal is onlangs opgeschrikt door een schokkend incident tijdens een wedstrijd tussen Real Madrid en Valencia. Vinícius Júnior, de talentvolle aanvaller van Real Madrid, werd tijdens de wedstrijd racistisch beledigd door Valencia-fans. Dit was al het tiende incident van racistisch misbruik gericht op Vinícius sinds 2021.

Vinícius deelde vervolgens een video op Twitter waarin hij liet zien wat hij in verschillende stadions in het land heeft moeten doorstaan. Binnen 24 uur trok deze video meer dan 30 miljoen views en ontving Vinícius steunbetuigingen van over de hele wereld, waaronder spelers, voormalige voetballers, analisten en zelfs de Braziliaanse president, Ignacio Lula de Silva.

Het incident nam echter geen gunstige wending voor Vinícius, want later in de wedstrijd werd hij zelf van het veld gestuurd na een confrontatie met Valencia-aanvaller Hugo Duro. Gelukkig werd zijn schorsing later ingetrokken, maar de reactie van Javier Tebas, de voorzitter van La Liga, zorgde voor veel kritiek. Hij bekritiseerde Vinícius en wees naar het Spaanse rechtssysteem als belemmering voor de inspanningen van La Liga om racisme te bestrijden. Tebas bood later zijn excuses aan. Valencia kreeg een gedeeltelijke sluiting van het stadion opgelegd als straf, maar deze straf werd later verminderd na een beroep.

Racisme in het Europese voetbal is al jarenlang een probleem, maar de reacties van nationale voetbalinstanties verschillen opmerkelijk in heel Europa. In Spanje vormen zowel het rechtssysteem als het media-discours rondom voetbal aanzienlijke obstakels bij het uitroeien van racisme uit het spel.

Racisme in het Spaanse voetbal: Een langdurig probleem

Het Spaanse voetbal heeft al lange tijd te maken met racistisch misbruik, zowel in de stadions, op het veld als in de media. In 1997 werd de Braziliaanse linksback Roberto Carlos geconfronteerd met racistische spreekkoren en acties van Barcelona-fans. Zelfs de toenmalige Barcelona-speler Pep Guardiola bekritiseerde Roberto Carlos voor zijn uitspraken hierover.

Ook de Kameroense aanvaller Samuel Eto’o, die later het record voor meeste wedstrijden in La Liga door een Afrikaanse voetballer zou breken, heeft herhaaldelijk gesproken over het misbruik dat hij heeft ervaren. In 2005 zei hij het volgende:

“Ik dacht vroeger dat deze racistische spreekkoren slechts tijdelijk waren, maar steeds meer mensen doen eraan mee en dat is betreurenswaardig. Soms vraag ik me af: ‘Zal er iets gebeuren met mijn dochter op school?'”

Racisme is natuurlijk niet alleen een probleem in het voetbal. Dit wordt vaak gebruikt als rechtvaardiging door La Liga om niet dezelfde maatregelen te nemen als andere landen, waar clubs wel worden gestraft voor het gedrag van hun fans. Hoewel La Liga racistische beledigingen heeft gemeld bij het Openbaar Ministerie, moet het eerste proces tegen een fan die beschuldigd wordt van racistisch misbruik nog plaatsvinden. Dit betreft een Espanyol-fan die in januari 2020 naar verluidt de aanvaller Iñaki Williams van Athletic Bilbao heeft beledigd.

De Spaanse voetbalinstanties, met name het Spaanse voetbalfederatie (RFEF) en het competitierechtbank, hadden maatregelen kunnen nemen, maar tot op heden hebben ze dat niet gedaan. Zoals sportjournalist Jonathan Liew in februari 2023 opmerkte:

“Terwijl de individuele incidenten steeds meer aandacht krijgen in de Spaanse media, lijkt er weinig besef te zijn van het grotere plaatje, weinig woede, urgentie en zelfreflectie die verandering kunnen bewerkstelligen.”

Er wordt echter opgemerkt dat de reacties deze keer iets anders zijn. Drie Valencia-fans zijn gearresteerd en de Spaanse politie heeft ook vier Atletico Madrid-fans vastgehouden wegens racistische incidenten tegen Vinícius die maanden eerder hadden plaatsgevonden. Daarnaast hebben de Spaanse nationale sportraad, samen met de RFEF en La Liga, een nieuwe campagne tegen racisme gelanceerd.

Dit benadrukt echter vooral hoe inactief de Spaanse voetbalautoriteiten tot nu toe zijn geweest in vergelijking met andere landen. In Duitsland werden tijdens het seizoen 2021/22 meer dan 900 wedstrijden stilgelegd vanwege gewelddadig gedrag, racisme of discriminatie in alle categorieën, inclusief amateurvoetbal.

In Frankrijk kreeg Toulouse in januari 2022 een straf van aftrek van één punt in de competitie vanwege xenofobe aanvallen.

En in Italië, een land waar racisme in het voetbal vaak wordt besproken in de context van migratie, zijn de afgelopen jaren verschillende Serie A-wedstrijden tijdelijk gestaakt vanwege beledigend gedrag van fans richting zwarte spelers.

Sommige Italiaanse clubs zijn beboet en gedwongen om in lege stadions te spelen. In december 2018 moest Inter Milan bijvoorbeeld twee wedstrijden zonder publiek spelen nadat Inter-fans Kalidou Koulibaly, destijds een centrale verdediger bij Napoli, hadden beledigd tijdens een wedstrijd op tweede kerstdag. In januari 2020 kreeg een Verona-fan een stadionverbod van vijf jaar opgelegd nadat hij schuldig werd bevonden aan het uiten van racistisch misbruik tegen de Italiaanse spits Mario Balotelli.

Het geval van Vinícius Júnior

Tijdens een recente wedstrijd in La Liga tussen Real Madrid en Valencia werd Vinícius Júnior geconfronteerd met racistische beledigingen van Valencia-fans. Dit was al het tiende incident van racistisch misbruik gericht op de Real Madrid-aanvaller sinds 2021. Vinícius was zo geschokt en gekwetst door het misbruik dat hij dreigde het veld te verlaten.

Na de wedstrijd plaatste Vinícius een video op Twitter waarin hij liet zien met welke beledigingen hij te maken heeft gehad in verschillende stadions in het land. In slechts 24 uur kreeg de video meer dan 30 miljoen views. Spelers, voormalige voetballers, experts en zelfs de Braziliaanse president, Ignacio Lula de Silva, uitten hun steun voor Vinícius.

Direct na de wedstrijd kwam La Liga-president Javier Tebas met kritiek op Vinícius en gaf hij de Spaanse juridische systeem de schuld van het belemmeren van de inspanningen van La Liga om racisme te bestrijden. Hij bood later zijn excuses aan voor zijn reactie. Valencia kreeg een boete en een gedeeltelijke sluiting van het stadion opgelegd voor toekomstige wedstrijden, maar de straf werd later in beroep verminderd.

De reacties op Vinícius’ openbaring waren echter overweldigend positief. Wereldwijd uitten spelers, voetbalautoriteiten en zelfs de Braziliaanse president hun steun en solidariteit. Dit incident diende als een wake-upcall voor het Spaanse voetbal en bracht de problematiek van racisme in het voetbal weer prominent onder de aandacht.

Het geval van Vinícius Júnior toont aan dat racisme een diepgeworteld probleem is dat nog steeds aanwezig is in het Spaanse voetbal. Het is niet alleen een zaak van individuele incidenten, maar eerder een systematisch probleem dat dringend aangepakt moet worden.

Obstakels bij het bestrijden van racisme in het Spaanse voetbal

Een van de obstakels bij het aanpakken van racisme in het Spaanse voetbal is het beperkte mandaat van de voetbalinstanties om clubs te straffen voor het gedrag van hun fans. Hoewel La Liga racistische beledigingen heeft gemeld aan het openbaar ministerie, heeft de voetbalbond (RFEF), met name het competitiecomité, tot nu toe geen concrete maatregelen genomen. Er is behoefte aan meer bevoegdheden en strenge sancties om clubs verantwoordelijk te houden voor het gedrag van hun supporters.

De media in Spanje speelt ook een belangrijke rol bij het bestrijden van racisme in het voetbal. Helaas vertoont het voetbalcommentaar in de Spaanse media vaak sensatiezucht en verdeeldheid, meer dan in andere landen. Dit draagt bij aan het normaliseren van misogynistische, xenofobe en racistische opmerkingen. Commentatoren bagatelliseren regelmatig beledigingen en discriminerend gedrag, en soms dragen ze zelfs bij aan het voeden van dergelijke sentimenten. Het is essentieel dat de media een verantwoordelijkere rol speelt en bijdraagt aan het creëren van een inclusieve en respectvolle voetbalomgeving.

Een ander obstakel is het gebrek aan gerechtelijke actie tegen racistische overtreders. Hoewel incidenten van racistisch misbruik worden gemeld, zijn er slechts weinig gevallen waarin fans daadwerkelijk juridisch verantwoordelijk worden gehouden voor hun daden. De eerste rechtszaak tegen een fan beschuldigd van racistisch misbruik in het Spaanse voetbal wordt pas verwacht in 2023. Dit toont aan dat er behoefte is aan een snellere en effectievere gerechtelijke aanpak van racisme in het voetbal, om daders ter verantwoording te roepen en een krachtig signaal af te geven dat dergelijk gedrag niet getolereerd wordt.

Deze obstakels vormen serieuze uitdagingen bij het bestrijden van racisme in het Spaanse voetbal. Om echte verandering te realiseren, moeten de voetbalinstanties, de media en het rechtssysteem samenwerken en zich actief inzetten voor een inclusieve en respectvolle voetbalcultuur.

Laat een reactie achter